Tempranillo wijn: Spaanse rode wijn met temperament

Tempranillo is de belangrijkste blauwe druif van Spanje en geeft droge rode wijn met rood fruit, kruiden en stevige tannine. Hij is de basis van Rioja en Ribera del Duero. Hier vind je tempranillo in alle stijlen, van jong en sappig tot krachtige, op eikenhout gerijpte Reserva en Gran Reserva.

Vivanco Rioja Crianza Rioja Crianza 4 wijnen
Meteen naar lijst met resultaten
29 artikelen
29 artikelen

Filter

Favoriet

Oranje - wijnkasten in de winkel

in onze winkel

Quinta da Romaneira Azeite olijfolie 50cl
Aanbieding
Goud
Concurso Nacional de Azeites de Portugal
Portugal · Douro

Quinta da Romaneira Azeite olijfolie 50cl

Quinta da Romaneira Azeite olijfolie 50cl
1450 16,95

Al 75 jaar

Gratis verzending vanaf € 75,-

Top wijnhuizen

Rechtstreekse import

Tempranillo is dé blauwe druif van Spanje. De Spanjaarden hebben 'm zelfs zo enthousiast aangeplant, dat tempranillo hoog in de top tien van de meest aangeplante blauwe druivenrassen ter wereld staat. Z'n reputatie dankt de druif vooral aan de beroemde wijnen uit Rioja en Ribera del Duero, maar ook in vele andere wijnregio's worden fraaie Spaanse rode wijnen met tempranillo gemaakt. Afhankelijk van de hoeveelheid houtrijping kan Tempranillo variëren van soepele, sappige rode wijn met tonen van rood fruit en kruiden tot volle, krachtige wijn met smaken van vijgen, leer, tabak en vanille. Vanwege hun hartige karakter matchen Tempranillo's perfect met een veelheid aan gerechten uit de Spaanse keuken. De beste exemplaren kunnen bovendien bijzonder goed ouderen, soms wel twintig tot dertig jaar. Redenen te over om deze Spaanse topwijn te ontdekken!

Is Rioja hetzelfde als tempranillo?

Nee. Rioja is een wijnstreek in het noorden van Spanje, tempranillo is een druivenras. Wel is tempranillo de belangrijkste druif in rode Rioja, meestal aangevuld met wat garnacha, graciano of mazuelo. Tempranillo zelf groeit in vrijwel heel Spanje, van Ribera del Duero tot La Mancha.

Op het etiket van een Rioja staat vaak geen druif, maar een rijpingsklasse zoals Crianza of Reserva. Die zegt hoe lang de wijn heeft gerijpt, niet van welke druif hij is. Alle wijnen uit de streek vind je bij Rioja.

Tempranillo en eiken: van Joven tot Gran Reserva

In z'n algemeenheid geldt: minder eiken is sappigere, fruitigere wijn, meer (nieuw) eiken is krachtigere wijn met behalve fruittonen ook aroma's en smaken van rijp en gedroogd fruit, vanille en toast. In Spanje kun je vier gradaties van houtrijping tegenkomen, waarvoor meestal de volgende regels gelden:

  • Joven: wijn die niet of nauwelijks op eiken is gerijpt; sappig, fruitig en bedoeld om jong te drinken. De Castelo de Medina Nouveau Tempranillo is er een goed voorbeeld van: vers fruit van framboos en kers, met milde tannine.
  • Crianza: wijn die twee jaar gerijpt heeft waarvan ten minste zes maanden in eiken (meestal Amerikaans en/of Frans); iets krachtiger en kruidiger. Een mooi voorbeeld is de Tierras de Murillo Rioja Crianza: vol en rond, met een subtiele toets van eikenhout.
  • Reserva: wijn die drie jaar gerijpt heeft waarvan ten minste een jaar in eiken; duidelijk rijker, voller en krachtiger in stijl, met meer bewaarpotentieel. De Bodegas Artélan Rioja Reserva rijpte veertien maanden op vat en daarna drie jaar op fles.
  • Gran Reserva: wijn die vijf jaar gerijpt heeft waarvan minimaal anderhalf jaar in eiken (meestal meer); een buitencategorie voor uitsluitend excellente oogstjaren, in de beste gevallen zeer gerijpt, complex en kelderwaardig. De Marqués de Murrieta Castillo Ygay Gran Reserva wordt alleen in topjaren gemaakt.

In Rioja en Ribera del Duero zijn de eisen strenger: daar ligt een Crianza minstens een jaar op vat en een Gran Reserva minstens twee jaar. Onze Rioja's per klasse vind je bij Rioja Crianza en bij Rioja Reserva en Gran Reserva.

Wat eet je bij tempranillo?

Tempranillo is een echte eetwijn. Welk gerecht het best past, hangt vooral af van de rijping:

  • Jong en sappig: bij tapas zoals chorizo en gehaktballetjes in tomatensaus, bij pizza of bij groenten van de barbecue.
  • Crianza en Reserva: bij stoofpot, lamsbout met groene kruiden, paella met kip of gerijpte manchego.
  • Gran Reserva: bij wild zoals hert en ree, en bij gerechten met paddenstoelen.

Een jonge tempranillo mag licht gekoeld op tafel, rond de 14 graden. Een Crianza of Reserva schenk je op 16 tot 18 graden. Meer daarover lees je bij de ideale serveertemperatuur.

Tempranillo buiten Spanje

Tempranillo is een oer-Spaanse druif en zeker niet zo kosmopolitisch als bijvoorbeeld cabernet sauvignon of merlot. Toch is de tempranillodruif ook buiten de Spaanse grenzen te vinden. Het meest komt de druif buiten Spanje voor in buurland Portugal. Hij staat vooral veel aangeplant in de Douro, Alentejo en Dão. De Portugezen noemen de druif tinta roriz (in het noorden) of aragonez (in het zuiden). Tinta roriz speelt onder meer een belangrijke rol in de productie van port. Ook buiten het Iberisch schiereiland vind je de tempranillo-druif. In het zuiden van Frankrijk bijvoorbeeld. Maar ook in onder meer Amerika, Australië en Mexico wordt er geëxperimenteerd met de druif. Wie weet wordt tempranillo op een dag nog eens een internationale speler!

Wat is het verschil tussen tempranillo en merlot?

Merlot is zachter en ronder, tempranillo hartiger en steviger. Merlot heeft rijpe pruim en kers en zachte tannine, en is daardoor vaak al jong lekker. Tempranillo is kruidiger, met rood fruit, leer en wat meer tannine, en krijgt door houtrijping vaak een vanilletoon. Samen gaan ze ook goed: de Viña Jaraba La Mancha Crianza en de Pago de la Jaraba combineren tempranillo met merlot en cabernet sauvignon.

Hoe smaakt tempranillo?

Tempranillo smaakt naar rood fruit, leer en aardsheid, met een behoorlijk stevige structuur (de druif bevat aardig wat tannine) en milde zuren. In het glas herken je vaak kers, pruim en rode bes, met een kruidige toets. Behalve het profiel van de druif is de hoeveelheid houtrijping een belangrijke factor voor de stijl en smaak van de wijn. De bekende vanilletoon in veel tempranillo komt van het vat, vooral van Amerikaans eiken, dat in Rioja van oudsher veel wordt gebruikt.

Tempranillo doet z'n naam eer aan. 'Temprano' is Spaans voor vroeg en inderdaad is tempranillo een (voor Spaanse begrippen) relatief vroegrijpend druivenras. De druif is soms wel twee weken eerder rijp dan die andere beroemde Spaanse blauwe druif, garnacha. In de herfst kleuren de bladeren van tempranillo-ranken prachtig rood. Tempranillo heeft een vrij dikke schil en kan dus wijnen met een redelijk diepe kleur opleveren.

Roodgekleurde tempranillo-stokken in Rioja

Tempranillo-toppers: Rioja, Ribera del Duero en Toro

Hoewel er in heel Spanje mooie Tempranillo-wijn wordt gemaakt, hebben drie regio's in het bijzonder een reputatie voor fraaie Tempranillo's of tempranillo-gedomineerde wijnen: Rioja, Ribera del Duero en Toro.

  • Rioja: De Rioja is misschien wel Spanjes beroemdste wijnstreek. Het gebied ligt in Noord-Midden-Spanje. De wijngaarden strekken zich uit langs de rivier de Ebro. Riojawijnen zijn meestal een blend van tempranillo en garnacha, soms met een klein deel van lokale druiven als graciano en mazuelo. Omdat het klimaat in Rioja in vergelijking met Ribera en Toro iets koeler is, zijn Rioja's veelal het meest fruitig en verfijnd in stijl.
  • Ribera del Duero: De eveneens befaamde Spaanse wijnstreek Ribera del Duero ligt in het noorden van Spanje in Castilla y León en strekt zich uit langs de rivier de Duero. Anders dan in Rioja, zijn de rode wijnen hier meestal volledig van tempranillo gemaakt. De druif wordt hier ook wel tinta del país genoemd. Vanwege de extreme hitte in de zomers in combinatie met een terroir van zanderige kleibodems, zijn Ribera's meestal voller en krachtiger in stijl dan Rioja's. Proef het zelf met de Bodegas Antídoto Ribera del Duero, van tempranillostokken van 30 tot 100 jaar oud.
  • Toro: Veel minder bekend buiten Spanje is het gebied Toro. Deze wijnstreek ligt eveneens langs de rivier de Duero, maar ligt een stuk dichter bij de Portugese grens. Ook hier is de tempranillodruif, ter plaatse tinta de toro genoemd, koning. In Toro is het klimaat eveneens behoorlijk extreem en zijn de wijnen dus ook uitgesproken vol en krachtig. Het ontdekken waard! Een mooie kennismaking is de Liberalia Toro Cero: rijk en smeuïg, met vanille, karamel en mokka van nieuw eikenhout, en toch opvallend zacht.

Veelgestelde vragen over tempranillo

Wat voor wijn is tempranillo?
Tempranillo is een droge rode wijn van de gelijknamige Spaanse druif. Hij is middelvol tot vol, met rood fruit, kruiden en stevige tannine, en rijpt vaak op eikenhout. Het is de hoofddruif van de meeste rode Rioja en van Ribera del Duero.

Is tempranillo droog of zoet?
Tempranillo is vrijwel altijd droog. Door het rijpe fruit en de vanilletoon van eikenhout kan hij wel zacht en zoetig overkomen. Een zeldzame zoete uitzondering is de Vivanco Rioja Colección Dulce de Invierno: een rode dessertwijn van laat geoogste druiven, deels met edele rotting, naar het voorbeeld van de traditionele zoete wijnen (supurados) uit Rioja. Meer zoete wijnen vind je in ons blog welke wijn is zoet.

Bestaat er witte tempranillo?
Ja. Eind jaren tachtig vond een wijnboer in Rioja een tempranillostok waarvan één rank witte druiven droeg. Uit die natuurlijke mutatie is tempranillo blanco vermeerderd, een fruitige witte druif die je vooral in witte Rioja tegenkomt, zoals in de Vivanco Rioja Lías Finas Blanco. Ook rosé (rosado) wordt in Spanje regelmatig van tempranillo gemaakt.

Hoe lang kun je tempranillo bewaren?
Dat hangt af van de stijl. Een jonge tempranillo drink je binnen twee tot vijf jaar na de oogst, een Crianza is op z'n best tot zo'n zeven jaar en een Reserva tien jaar of langer. Een grote Gran Reserva kan twintig tot dertig jaar op fles rijpen. Bewaar de flessen liggend, koel en donker.

Welke rode wijn past bij jou?

Weet je wat je lekker vindt, kies dan je smaak. Twijfel je? De WijnMatch zoekt het in 8 korte vragen voor je uit.

Doe de WijnMatch