Verschillende stijlen chardonnay
Er zijn maar weinig druiven zó veelzijdig als de chardonnaydruif, die een witte wijn oplevert (chardonnay rood bestaat niet als aparte druif). Dat komt omdat de druif van zichzelf niet bijzonder aromatisch is en een redelijk neutrale smaak heeft. Hoe Chardonnay smaakt wordt met name bepaald door een combinatie van de factoren klimaat, bodem en wijnmaaktechnieken.
Het klimaat: koel = fris, warm = rijp
Sommige druiven, zoals bijvoorbeeld riesling of pinot noir, doen het het best in koel tot gematigd klimaat. Andere druiven komen juist weer het best tot hun recht in hele warme gebieden. Denk bijvoorbeeld aan grenache of mourvèdre. Bijzonder aan de chardonnaydruif is dat ‘ie het eigenlijk overal goed doet. Chardonnay aangeplant in koelere gebieden geeft een frissere stijl wijn, met tonen van citrus en groene appel en een bescheiden alcoholgehalte. Pluk je ‘m in iets warmere gebieden, geeft de druif een iets mildere, vollere stijl wijn, met smaken van rijpe rode appel en steenfruit. In nog warmere streken levert de druif wijnen op met tonen van tropisch fruit, een volle body en een hoger alcoholpercentage. Dit laatste komt ook vaak voor bij een dure Chardonnay, waar de kwaliteit en rijping zorgen voor een rijke smaakervaring.
De bodem: chardonnay & terroir
Behalve het klimaat, kan ook het type bodem waarop de chardonnaydruif is aangeplant van invloed zijn op de uiteindelijke wijn. Bij eenvoudigere wijnen is dit niet zo duidelijk merkbaar, bij premium Chardonnays des te meer. Juist omdat de chardonnaydruif van zichzelf redelijk neutraal is, kan ‘ie goed ‘terroir doorgeven’. Neem bijvoorbeeld een Chablis. Deze wijn wordt gemaakt van de chardonnaydruif, in de gelijknamige wijnstreek Chablis in het noorden van de Bourgogne. Een opvallend kenmerk van de streek is de kalkachtige bodem. Dit drukt een duidelijke stempel op de geur en smaak van de wijn. Over het algemeen kun je stellen dat Chardonnays van kalkbodems mineraliger van stijl zijn (rokerig, kalkachtig, stenig), terwijl Chardonnays van kleibodems rijker en krachtiger van karakter zijn.
Wijnmaaktechnieken: Chardonnay met boter en toast
Van Chardonnay wordt wel eens gezegd dat deze wijn in de kelder gemaakt wordt. Dat is natuurlijk niet helemaal waar, omdat ook het klimaat en de bodem de stijl van de wijn beïnvloeden. Maar omdat chardonnay niet zo uitgesproken aromatisch is, leent de druif zich wel uitermate goed voor verdere ‘opmaak’ in de kelder. Wijnmaaktechnieken als malolactische vergisting, bâtonnage en houtrijping kunnen een duidelijke geur en smaak geven aan chardonnaywijnen.
-
Malolactische vergisting: deze vorm van vergisting vindt plaats na de alcoholische vergisting en zet appelzuur om in melkzuur. Hierdoor krijgt de wijn geuren en smaken van room en boter, wat vaak wordt omschreven als een typische chardonnay botersmaak;
-
Bâtonnage: deze techniek houdt in dat na de vergisting de uitgewerkte, neergeslagen gisten door de wijn geroerd worden. Dit geeft tonen van gist, toast en brioche aan de wijn;
-
Houtrijping: ook opvoeding in houten fusten heeft invloed op de geur en smaak van de chardonnay. Hierbij maakt het verschil welk type eiken is gebruikt (bijvoorbeeld Frans of Amerikaans), of de vaten nieuw of gebruikt zijn (meer of minder merkbare houtinvloed) en de mate waarin de vaten getoast zijn (hoe meer getoast, hoe duidelijke de houtinvloed merkbaar is in de wijn). Houtrijping kan onder meer geuren en smaken van toast, ceder, vanille, karamel of butterscotch aan de wijn geven.
Lees ook: Hoe wordt wijn gemaakt?
Is Chardonnay droog of zoet?
Chardonnay is een klassieke droge witte wijn: op een enkele uitzondering na wordt Chardonnay zonder (of met maar een heel klein beetje) restzoet gemaakt. Toch kan de ene Chardonnay zoeter overkomen dan de ander. Dat heeft meestal met het klimaat en/of bepaalde wijnmaaktechnieken te maken. Wanneer de Chardonnay uit een warmere streek komt, zal de wijn veelal smaken van rijper, tropischer fruit hebben. Ook hebben Chardonnays uit warme klimaten vaak meer alcohol. Beide zaken zorgen voor een zoetere smaakbeleving. Ook wanneer Chardonnay malolactische vergisting of rijping in nieuw eiken gehad heeft kan 'ie wat romiger en zoeter smaken. Vooral Amerikaans eiken kan tonen van vanille en kokos geven. Een mooi voorbeeld van droge Chardonnay die ook echt droog smaakt is Chablis: deze wijn heeft meestal smaken van citrus, groene appel en krijt, frisse zuren, niet zoveel alcohol en geen houtrijping.
Beroemde chardonnay-streken
Van Argentinië tot Zwitserland, er zijn weinig wijnlanden ter wereld waar de chardonnaydruif niét te vinden is. Toch zijn een aantal wijngebieden waar de chardonnaydruif een dusdanig bepalende rol speelt, dat we ze hier niet ongenoemd kunnen laten. Denk ook aan de Cardone wijn uit Italië, die steeds populairder wordt vanwege haar karakter en kwaliteit.
