Riesling: van Mosel riesling tot Pfalz Sekt, zo proef je het verschil

Wat is riesling? Riesling is een aromatische witte druif met van nature een hoge frisheid (zuren) en veel terroir-gevoeligheid. Dat betekent: de riesling smaak verandert duidelijk per bodem en klimaat. Typische aroma’s zijn limoen, citroen, groene appel, witte perzik en soms een subtiel bloemig of kruidig randje.

In koele gebieden kan riesling ook een herkenbare “steenachtige” indruk geven (denk: natte leisteen). Bij rijping kan er bovendien een klassieke “petrol”-toon ontstaan, geliefd bij veel rieslingfans.

• Fris & strak: citrus, groene appel, mineraal (vaak bij Mosel riesling).
• Rijper & ronder: perzik, gele appel, iets meer body (vaak Pfalz en Rheinhessen).
• Zoet(er) & intens: honing, rijp fruit, saffraan-achtige nuances (late oogst/Prädikat).

Riesling glas

Serveer in een witwijnglas met iets taps toelopende opening: zo blijven de aroma’s geconcentreerd en proef je de frisheid en mineraliteit extra precies. Schenk riesling koel, op 8 tot 10 °C.

Zin om te proeven? Bekijk al onze rieslings, van strakdroog tot zoet en mousserend.

De vraag is riesling zoet (of is riesling zoet of droog) is logisch: riesling kan namelijk beide. Handige vuistregels:

• Riesling trocken = droog, met hooguit 9 gram restsuiker per liter.
• GG (Großes Gewächs) = altijd droog: de topwijn uit de beste wijngaarden van een VDP-wijngoed, zoals de Pechstein GG van Reichsrat von Buhl.
• Feinherb = halfdroog: een licht zoetje dat in balans is met de frisse zuren, zoals bij de Karthäuserhof Bruno Schiefer Riesling Kabinett Feinherb.
• Riesling Kabinett = vaak licht en elegant; kan droog of licht zoet zijn (stijl/producent bepaalt veel).
• Riesling Spätlese = “late oogst”; kan droog, maar vaak met iets meer rijpheid en soms (licht)zoet.
• Riesling Auslese = geselecteerde (rijpere) trossen; meestal duidelijk zoeter en geconcentreerder.

Goed om te weten: Kabinett, Spätlese en Auslese zeggen hoe rijp de druiven bij de oogst waren, niet hoe zoet de wijn is. Staat er ook trocken op het etiket, dan is de wijn droog. Staat dat er niet bij, dan heeft hij meestal een zoetje. Ook het alcoholpercentage helpt, want suiker die niet is vergist, wordt geen alcohol: onze droge rieslings hebben 10,5% alcohol of meer, onze Kabinett en Spätlese met een zoetje 7,5 tot 9,5%. Meer wijnen met een zoetje vind je bij onze zoete witte wijn.

Oorspronkelijk wordt riesling historisch gekoppeld aan Duitsland (Rijn-gebied). Vandaag is de druif wereldwijd te vinden, maar de klassieke basis blijft: Duitse riesling uit regio’s zoals Mosel, Pfalz, Rheingau en Rheinhessen. De oudste bekende vermelding van riesling is een rekening uit 1435 uit Rüsselsheim, vlak bij de Rheingau.

Buiten Duitsland maakt vooral de Elzas naam met riesling. Daar is hij meestal droog en wat voller, met een pittige frisheid, zoals de Réserve Riesling van Domaine Fernand Engel.

In Oostenrijk komt strakke, droge riesling uit de Wachau en het Kremstal, en ook Australië maakt mooie, slanke riesling. En dichter bij huis groeit de druif in Maastricht: proef de Apostelhoeve Riesling.

De Mosel is beroemd om steile hellingen en leisteenbodems. Dat levert vaak een verfijnde, slanke stijl op: veel spanning, citrus en mineraliteit, de typische riesling Mosel waar liefhebbers voor vallen.

De Pfalz is doorgaans iets warmer. Daardoor krijgt riesling hier vaker wat rijper fruit, meer breedte en een soepele textuur. Nog steeds fris, maar vaak net iets “voller” in de mond.

Zo proef je het verschil zelf: schenk een droge riesling van de Mosel en een van de Pfalz naast elkaar, allebei goed gekoeld. De Clemens Busch Mosel Riesling Trocken is ragfijn en friszuur, met 10,5% alcohol. De Riesling Trocken van Reichsrat von Buhl uit de Pfalz geurt naar bloesem en fris fruit en is ronder en sappiger, met 12% alcohol. Dat verschil in alcohol past bij het warmere klimaat van de Pfalz: rijpere druiven bevatten meer suiker, en dat wordt bij een droge wijn alcohol.

Riesling maakt ook uitstekende mousserende wijn. In Duitsland heet dat Sekt. De mooiste Sekt wordt gemaakt zoals champagne, met een tweede gisting op de fles. De frisse zuren van riesling geven dan een strakke, fruitige bubbel. Een goed voorbeeld is de Riesling Sekt Brut van Reichsrat von Buhl uit de Pfalz. Brut betekent droog. Schenk hem als aperitief of bij gerookte zalm.

Liever zonder alcohol? Von Buhl maakt ook de Zero Secco, een alcoholvrije bubbel van onder meer riesling.

Riesling is een van de makkelijkste witte wijnen aan tafel: de frisse zuren en het vele fruit passen bij veel gerechten. Kies de stijl op het gerecht:

• Droog (trocken): vis, schaal- en schelpdieren, sushi en sashimi, en ook zuurkool of kaasfondue.
• Halfdroog (feinherb, of een Kabinett met een zoetje): pittig Aziatisch eten, zoals Thaise curry of sushi met veel wasabi. Het zoetje tempert de scherpte.
• Zoet (Spätlese of Auslese): blauwe kaas, paté of een frisse citroentaart.

Uit de Elzas komt coq au riesling: kip gestoofd in riesling, met dezelfde wijn in het glas. Meer combinaties lees je in wijn bij sushi, wijn bij kaasfondue en wijn bij zuurkool.

Riesling bij asperges werkt zó goed omdat de frisse zuren en het citrusfruit het romige en licht aardse karakter van asperges optillen, zonder het gerecht te overheersen. Ga voor droog of “bijna droog”: riesling trocken is meestal een schot in de roos.

• Asperges met ham & ei: droge riesling met citrus en iets rijp fruit.
• Asperges met botersaus: iets ronder (Pfalz/Rheinhessen) of een Spätlese die niet té zoet is.
• Groene asperges van de grill: Mosel riesling met mineraliteit en spanning.

Meer combinaties per bereiding, van witte asperges tot asperges met zalm, lees je in wijn bij asperges.