Wat is sulfiet en waarom zit het in wijn?

donderdag 24 februari 2022  |  Categorie: Wijnproductie
Wijnproductie

Wat is sulfiet en waarom zit het in wijn?

Je hebt het vast wel eens op de fles zien staan: ‘Bevat sulfieten’ of ‘Contains sulfites’. Sulfiet in wijn is een onderwerp waar veel vragen, zoekopdrachten en misverstanden over bestaan.

Wat is sulfiet in wijn precies? Waarom zit er sulfiet in wijn, hoeveel sulfiet in wijn mag er voorkomen en wat betekent dat voor smaak, houdbaarheid en gezondheid? In dit artikel lees je helder uitgelegd wat sulfieten in wijn doen, of wijn zonder sulfiet bestaat, of er meer sulfiet in rode of witte wijn zit en of rode wijn sulfiet hoofdpijn veroorzaakt.

Wat is sulfiet in wijn?

Sulfiet (of meervoud sulfieten) is een verzamelnaam voor verschillende soorten zwavelverbindingen, zoals bijvoorbeeld zwaveldioxide of natriummetabisulfiet. Sulfiet komt van nature voor in bepaalde plantaardige voedingsmiddelen en ontstaat ook van nature tijdens fermentatie, oftewel vergisting.

Daarnaast worden sulfieten toegevoegd aan levensmiddelen, zoals gedroogd fruit, fruitsappen en wijn. Dat wordt gedaan omdat sulfiet een conserverende werking heeft en helpt om oxidatie, bacteriën en andere ongewenste micro-organismen af te remmen. Wie zoekt op wijn sulfiet of sulfieten wijn, zoekt dus meestal naar de rol van deze beschermende stof in de fles.

Tip

Wie op een etiket ‘bevat sulfieten’ ziet staan, hoeft daar niet direct van te schrikken. Sulfiet is in wijn in de eerste plaats een technisch hulpmiddel om de wijn stabiel en houdbaar te houden.

Sulfiet in wijn: uitleg over sulfieten en bijwerkingen

Wat doet sulfiet in wijn?

Sulfiet vertraagt oxidatie en helpt wijn beschermen tegen ongewenste bacteriën en andere micro-organismen. Daardoor blijft wijn frisser, stabieler en beter houdbaar, zeker vanaf de vergisting tot vlak voor de botteling.

Wie meer wil begrijpen over wijn en sulfiet, kan het het best zien als een vorm van bescherming: zonder die bescherming zou wijn sneller zijn frisheid verliezen en gevoeliger worden voor fouten in geur en smaak.

Kort onthouden

Sulfiet bewaart, beschermt en stabiliseert. Dat is de hoofdreden waarom het in de wijnwereld zo vaak wordt gebruikt.

Waarom zit er sulfiet in wijn?

Sulfiet zit in wijn om twee redenen. In de eerste plaats ontstaat er van nature een kleine hoeveelheid sulfiet tijdens het vergistingsproces. In de tweede plaats wordt sulfiet door veel, maar niet alle, wijnmakers gebruikt tijdens het wijnmaakproces om te zorgen dat de wijn goed blijft en langer houdbaar is.

In de meeste gevallen wordt er een beetje sulfiet toegevoegd aan het begin van de vergisting en vlak voor de botteling. Omdat er altijd een klein beetje sulfiet ontstaat tijdens de vergisting, bestaat er geen volledig sulfietvrije wijn.

Wijn zonder sulfiet

Wie zoekt op wijn zonder sulfiet of wijnen zonder sulfiet, zoekt meestal naar flessen zonder toegevoegd sulfiet. Volledig sulfietvrije wijn bestaat praktisch niet, omdat er tijdens de vergisting altijd een kleine hoeveelheid sulfieten van nature ontstaat.

Wijnproductie en sulfieten tijdens vergisting en botteling

Hoeveel sulfiet zit er in wijn?

Wijnmakers mogen niet zomaar eindeloze hoeveelheden sulfiet toevoegen aan wijn. Daar zijn regels voor. Biologisch gecertificeerde wijnen mogen bovendien minder sulfiet bevatten dan niet-biologische wijnen. Zelfs als je uitgaat van de maximaal toegestane hoeveelheden, zit er relatief gezien niet bijzonder veel sulfiet in wijn.

Hoeveel sulfiet in wijn zit, hangt onder meer af van wijnstijl, suikergehalte, zuurgraad en productiewijze. Droge rode wijn zit gemiddeld lager dan witte of zoete wijn, terwijl dessertwijn juist vaak hoger uitkomt.

Sulfiet in rode en witte wijn uitgelegd

Zit er meer sulfiet in rode of witte wijn?

Veel mensen denken dat vooral rode wijn veel sulfiet bevat. Maar niets is minder waar. Witte wijn bevat meestal meer sulfiet dan rode wijn. Dat heeft te maken met het feit dat rode wijn meer kleurstoffen en tannine bevat, wat een stabiliserende werking heeft en rode wijn minder kwetsbaar maakt dan witte wijn.

Zoete wijnen bevatten over het algemeen het meeste sulfiet, om te voorkomen dat restsuikers in de wijn opnieuw gaan vergisten. Wie zich afvraagt of er sulfiet in witte wijn zit, kan dus uitgaan van ja: witte wijn bevat meestal sulfiet en vaak zelfs meer dan rode wijn.

Van laag naar hoog sulfietgehalte

Op hoofdlijnen kun je het ongeveer zo onthouden: wijn zonder toegevoegde sulfieten staat onderaan, daarna droge rode wijn, vervolgens droge witte wijn en rosé, en helemaal bovenaan staan zoete witte wijnen, zoete rosé en dessertwijnen.

Praktische vertaling

Wie bewust zoekt naar minder sulfiet, kijkt meestal eerst naar droge rode wijn of naar wijn zonder toegevoegde sulfieten. Wie juist zoete stijlen drinkt, komt gemiddeld sneller op hogere gehaltes uit.

4 wijnen die logisch aansluiten op dit onderwerp

Twee biologische wijnen en twee alcoholvrije alternatieven die mooi passen bij vragen over toevoegingen, stijlverschillen en bewust kiezen binnen het assortiment van Wijn.com.

Bodegas Piqueras Almansa White Label Verdejo-Sauvignon Blanc 2025 biologische witte wijn

Bodegas Piqueras Almansa White Label Verdejo-Sauvignon Blanc 2025

Spanje • biologisch • wit, fris & expressief

€ 8,10

Een biologische Spaanse witte wijn die goed past bij het deel over sulfiet in witte wijn en biologische wijn. Geurig, droog en prettig fris van stijl.

Tenuta De Angelis Rosso Piceno 2024 biologische rode wijn

Tenuta De Angelis Rosso Piceno 2024

Italië • biologisch • rood, soepel & fruitig

€ 8,75

Een fijne biologische rode wijn om het verschil tussen sulfiet in rode en witte wijn concreter te maken. Toegankelijk, sappig en breed inzetbaar.

Esquisse Zéro Viognier-Sauvignon Blanc alcoholvrije witte wijn

Esquisse Zéro Viognier-Sauvignon Blanc alcoholvrij

Frankrijk • alcoholvrij • wit, fruitig & frisdroog

€ 10,95

Interessant voor wie ook zoekt op sulfiet in alcoholvrije wijn. Een frisse alcoholvrije witte optie met sappige, opwekkende stijl.

Esquisse Zéro Sparkling alcoholvrije mousserende wijn

Esquisse Zéro Sparkling alcoholvrij

Frankrijk • alcoholvrij • mousserend, fris & feestelijk

€ 11,95

Een alcoholvrije bubbel die mooi aansluit bij bewuste keuzes binnen wijn en alternatieven. Fijn als aperitief en ook prettig voor wie wil vergelijken.

Is sulfiet schadelijk?

Voor de meeste mensen niet. Dat je hoofdpijn zou krijgen van sulfiet is simpelweg een mythe. Je kunt zeker hoofdpijn krijgen van wijn, maar dat heeft meestal meer te maken met de alcohol in wijn in combinatie met te weinig hydratatie dan met sulfiet zelf.

Bijwerkingen van sulfiet in wijn treden dan ook zelden op bij gezonde personen, zeker in de lage hoeveelheden waarin sulfiet normaal in wijn voorkomt. Wie zoekt op bijwerkingen sulfiet in wijn, komt meestal uit bij klachten zoals benauwdheid, jeuk of irritatie, maar voor de overgrote meerderheid van de wijndrinkers speelt dat niet.

Gouden tip

Drink naast ieder glas wijn een glas water. Dat helpt vaak meer tegen hoofdpijn de volgende dag dan je denkt.

Rode wijn sulfiet en hoofdpijn

Veel mensen denken dat rode wijn hoofdpijn veroorzaakt door sulfiet. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk ligt het vaak anders. Rode wijn bevat doorgaans juist minder sulfiet dan witte wijn, omdat rode wijn door tannine en kleurstoffen van nature stabieler is.

Heb je last na het drinken van rode wijn, dan is de kans groter dat alcohol, histamines, tannines of te weinig hydratatie een rol spelen dan sulfiet zelf. Het zoekwoord rode wijn sulfiet hoofdpijn is dus begrijpelijk, maar inhoudelijk is sulfiet meestal niet de hoofdverdachte.

Goed om te weten

In gedroogd fruit zit vaak veel meer sulfiet dan in wijn. Dat maakt zo’n product voor sommige mensen een praktischere test dan een glas wijn zelf.

Biologische wijn en sulfiet

Biologische wijn sulfiet is een veelgezochte combinatie, en terecht. In biologisch gecertificeerde wijn mag minder toegevoegd sulfiet worden gebruikt dan in reguliere wijn. Dat betekent niet automatisch dat biologische wijn geen sulfiet bevat, maar wel dat de grenzen strenger liggen.

Ben je bewust op zoek naar wijnen zonder toegevoegd sulfiet of wijnen met een lager sulfietgehalte, dan is biologische wijn vaak een logisch vertrekpunt. Bekijk daarvoor ook het assortiment biologische wijn op Wijn.com.

Allergisch voor sulfiet?

Technisch gezien kun je niet allergisch zijn voor sulfiet, omdat sulfiet geen officieel erkend allergeen is. Je kunt wel intolerant of overgevoelig zijn voor sulfiet. Klachten lijken dan op die van een allergische reactie, zoals benauwdheid, jeuk, gezwollen ogen of buikklachten.

Voor het grootste deel van de mensen speelt dit niet, maar voor een kleine groep kan het wel degelijk relevant zijn. Daarom moeten sulfieten op het etiket van wijn vermeld worden zodra het gehalte boven een bepaalde grens uitkomt.

Belangrijk onderscheid

Overgevoeligheid voor sulfiet komt voor, maar is zeldzaam. Voor de meeste mensen blijft wijn en sulfiet vooral een technisch verhaal over houdbaarheid en stabiliteit, niet over echte klachten.

Kort samengevat

Sulfiet in wijn is vooral een technisch hulpmiddel dat wijn helpt beschermen tegen oxidatie en bederf. Een klein deel ontstaat van nature tijdens de vergisting, en daarnaast voegen veel wijnmakers wat sulfiet toe om wijn stabieler en houdbaarder te maken. Witte wijn bevat meestal meer sulfiet dan rode wijn, zoete wijn het meest, en voor de meeste mensen is sulfiet niet schadelijk. Alleen een kleine groep is er overgevoelig voor. Wie zoekt naar wijn zonder sulfiet, komt meestal uit bij wijn zonder toegevoegd sulfiet of bij biologische wijn met strengere limieten.

FAQ

Wat is sulfiet in wijn?
Sulfiet is een verzamelnaam voor zwavelverbindingen. Een kleine hoeveelheid ontstaat van nature tijdens de vergisting, en daarnaast voegen veel wijnmakers sulfiet toe om wijn te beschermen tegen oxidatie en bederf.
Waarom zit er sulfiet in wijn?
Sulfiet helpt wijn stabiel te houden. Het werkt conserverend en antibacterieel en voorkomt dat wijn te snel oxideert of ongewenste micro-organismen ontwikkelt.
Zit er meer sulfiet in rode of witte wijn?
Witte wijn bevat meestal meer sulfiet dan rode wijn. Rode wijn heeft meer kleurstoffen en tannine en is daardoor van nature iets stabieler.
Krijg je hoofdpijn van sulfiet in rode wijn?
Voor de meeste mensen niet. Hoofdpijn na rode wijn heeft meestal eerder te maken met alcohol, hydratatie, histamines of tannines dan met sulfiet. Rode wijn bevat doorgaans zelfs minder sulfiet dan witte wijn.
Bestaan er wijnen zonder sulfiet?
Volledig sulfietvrije wijn bestaat praktisch niet, omdat er tijdens de vergisting altijd een kleine hoeveelheid sulfieten van nature ontstaat. Er zijn wel wijnen zonder toegevoegd sulfiet.
Zit er sulfiet in witte wijn?
Ja, in witte wijn zit meestal sulfiet en vaak zelfs meer dan in rode wijn, omdat witte wijn minder natuurlijke antioxidanten bevat en daardoor extra bescherming nodig heeft.
Frank van Harmelen

Geschreven door Frank van Harmelen

Eigenaar en vinoloog van Wijn.com. Zijn expertise is gebouwd op jarenlange vakervaring en voortdurende verdieping, waardoor hij complexe wijninformatie helder en geloofwaardig vertaalt naar praktische kennis.

Bekijk LinkedIn-profiel
Even geduld a.u.b.