Witte wijn met crème de cassis: zo maak je een Kir
Even praktisch: als je online zoekt naar “witte wijn met creme de cassis 3 letters”, dan is dat bijna altijd omdat je de naam van de cocktail zoekt. Die drie...
Lees deze blogMijn wijnkelder
Bewaar je favoriete wijnen. Log in en tik bij een wijn op het kelder-icoon. Zo vind je hem altijd terug en bestel je hem later met één klik.
WijnklimaatkastenAltijd op de juiste temperatuur
WijnglazenHet juiste glas voor elke wijn
CoravinSchenken zonder de kurk eruitWelke klimaatkast past bij je verzameling, welk glas bij je wijn? Onze vinologen denken graag mee.
Wijnblog
Crème de cassis, aangevuld met koude champagne: een Bourgondisch aperitief dat in een minuut klaar is en bij elk feest past.
Kort antwoord
Kir royal maak je met 1 deel crème de cassis op 9 delen gekoelde champagne: 1 cl cassis in een flûte, aangevuld met 9 cl.
Het recept is kort, maar de details maken het verschil: alles goed koud, de cassis eerst en bubbels die droog genoeg zijn voor de zoete likeur. Hieronder lees je hoe je hem per glas en voor een hele groep maakt, welke bubbels en welke cassis je kiest, en hoe je een alcoholvrije kir royal schenkt.
Een kir royal maak je direct in het glas, zonder shaker en zonder ijs. Er gaan maar twee ingrediënten in, en de volgorde waarin je ze schenkt is belangrijk.
Ingrediënten voor 1 glas
Zo maak je het
Welk glas? Een flûte is de klassieker: smal, zodat de bubbels lang blijven en de dieproze kleur mooi uitkomt. Een tulpglas werkt net zo goed en geeft de geur meer ruimte. Een coupe staat feestelijk, maar daarin verdwijnen de bubbels sneller. Meer daarover lees je in ons blog over champagneglazen.
Een kir royal is crème de cassis, een zoete likeur van zwarte bessen, aangevuld met champagne. Het is de feestelijke versie van de gewone kir, waarin de cassis wordt aangevuld met droge witte wijn, klassiek een Bourgogne aligoté. Het Franse woordenboek Larousse omschrijft de kir royal precies zo: een kir waarin de witte wijn is vervangen door champagne.
Wil je de versie met witte wijn maken? Lees dan ons blog over kir met witte wijn en crème de cassis. Hier gaat het om de royal, met bubbels.
Je ziet ook vaak de spelling kir royale, met een e, bijvoorbeeld op Engelstalige cocktailsites. Het is hetzelfde drankje. In het Frans, en ook bij de International Bartenders Association, heet hij kir royal.
De klassieke verhouding is 1 deel crème de cassis op 9 delen bubbels. De International Bartenders Association houdt voor de kir 10 ml cassis op 90 ml wijn aan, en voor de kir royal dezelfde maat met champagne. Zo blijft de champagne de hoofdrol spelen en geeft de cassis vooral kleur en een zachte, fruitige zoetheid.
Smaak verschilt, dus schuif gerust een beetje:
Ga je verder dan 1 op 6, dan wordt een kir royal snel zoet. Crème de cassis bevat volgens de Europese regels meer dan 400 gram suiker per liter. In 1 cl zit dus al ruim 4 gram suiker, terwijl 9 cl brut champagne er hooguit ongeveer 1 gram aan toevoegt.
Twee theelepels zijn ongeveer 1 cl. Een flûte vul je meestal met zo'n 10 cl, dus twee theelepels cassis en de rest champagne is precies 1 op 9.
Kies droge bubbels met frisse zuren, want de cassis brengt al genoeg zoetheid mee. Op het etiket herken je dat aan brut: volgens de Europese regels minder dan 12 gram suiker per liter. Extra dry klinkt droger, maar is juist zoeter: 12 tot 17 gram per liter.
Met crémant, cava of prosecco heet het drankje strikt genomen kir pétillant. In het glas maakt de naam weinig uit: ook met een goede, droge crémant of cava schenk je een feestelijk aperitief.
Een crémant uit Bourgondië, een frisse cava voor grote groepen, een champagne voor de echte kir royal en een alcoholvrije bubbel. Allemaal fris genoeg om de zoete cassis te dragen.
Vitteaut-Alberti Crémant de Bourgogne Cuvée Lucien Brut
L'Arjolle Côtes de Thongue Equilibre Zéro Sparkling alcoholvrij Buitengewoon
Vitteaut-Alberti Crémant de Bourgogne Cuvée Lucien Brut magnum
L'Arjolle Côtes de Thongue Equilibre Zéro Sparkling Rosé alcoholvrij
Kies een crème de cassis met de herkomst op het etiket: cassis de Dijon of cassis de Bourgogne, op de fles vaak als crème de cassis de Dijon of de Bourgogne. Dat zijn beschermde namen met strengere regels dan voor gewone crème de cassis. Cassis verkopen we zelf niet; die vind je bij de slijter.
Crème de cassis is in 1841 in Dijon bedacht, zo staat in het lastenboek van cassis de Dijon. Datzelfde lastenboek noemt het een levend product: de kleur wordt met de tijd bruiner. Bewaar een geopende fles daarom koel en donker, dan houdt je kir royal zijn mooie kleur.
Proef je cassis eerst even puur. Is hij erg zoet en weinig fruitig, houd het dan op 1 op 9. Een intense, fruitige cassis kan wat ruimer, richting 1 op 7.
Voor een groep reken je per fles. Uit een fles van 75 cl schenk je 8 kir royals van 9 cl, waarvoor je 8 cl crème de cassis nodig hebt. Een fles cassis van 50 cl is dus genoeg voor ruim 6 flessen bubbels.
Tips voor oud en nieuw
Zoek je ook champagne om puur te drinken? In ons blog over champagne bij oud en nieuw lees je welke stijl bij welk moment past.
De kir dankt zijn naam aan Félix Kir (1876 tot 1968), kanunnik en vanaf 1945 tot aan zijn dood burgemeester van Dijon. Van 1945 tot 1967 was hij daarnaast lid van de Franse Assemblée nationale voor de Côte-d'Or. De Assemblée beschrijft in de biografie van Kir hoe een van de populairste aperitieven van Frankrijk naar hem werd vernoemd: witte bourgogne op crème de cassis uit Dijon.
Daarvoor heette het drankje gewoon blanc-cassis, witte wijn met cassis. Kir schonk het op officiële recepties en liet zo twee producten van zijn streek zien: de witte wijn van de Bourgogne en de crème de cassis, die al sinds 1841 in Dijon wordt gemaakt. Zo groeide de blanc-cassis uit tot de kir.
De kir royal is de feestelijke tak van dezelfde familie: in plaats van stille witte wijn gaan er bubbels bij. Het naslagwerk The Oxford Companion to Spirits and Cocktails noemt naast champagne ook crémant de Bourgogne als basis, dus met een Bourgondische crémant zit je historisch gezien goed.
Het principe, een scheut likeur aangevuld met wijn of cider, leent zich voor veel varianten. Dit zijn de bekendste:
Een alcoholvrije kir royal maak je met alcoholvrije bubbels en cassissiroop. Gewone crème de cassis bevat minstens 15 procent alcohol: met 1 cl in je glas zit je al op zo'n 1,5 procent, en dan is het drankje niet meer alcoholvrij.
De alcoholvrije bubbels in ons assortiment hebben vaak een mildzoete finale. Begin daarom met weinig siroop en proef. Je vindt ze bij onze alcoholvrije wijnen, en meer ideeën lees je in proosten zonder alcohol.
Schenk 0,5 tot 1 cl zwartebessensiroop in een gekoelde flûte en vul langzaam aan met koude alcoholvrije mousserende wijn. Een paar verse frambozen of zwarte bessen in het glas maken het af.
Een kir royal is crème de cassis aangevuld met champagne. De klassieke verhouding is 1 op 9: 1 cl cassis onderin een gekoelde flûte, rustig aangevuld met 9 cl brut champagne van 8 tot 10 °C, zonder te roeren. Wie het zoeter wil, gaat naar 1 op 6. Met andere bubbels heet hij kir pétillant: crémant de Bourgogne is de logische Bourgondische keuze, cava is handig voor groepen en prosecco maakt hem zoeter. Uit een fles van 75 cl schenk je 8 glazen. Kies een cassis de Dijon of de Bourgogne. Gewone crème de cassis bevat minstens 15 procent alcohol, dus voor een alcoholvrije kir royal gebruik je cassissiroop met alcoholvrije bubbels.
Klassiek 1 deel crème de cassis op 9 delen champagne, zoals de International Bartenders Association aanhoudt: 1 cl cassis en 9 cl champagne. Houd je van zoeter en fruitiger, ga dan naar 1 op 6. Meer cassis maakt de kir royal snel stroperig.
Je komt allebei tegen, en het is hetzelfde drankje. De Franse naam is kir royal: zo staat hij in de Larousse en bij de International Bartenders Association. Kir royale, met een e, zie je vooral op Engelstalige sites en menukaarten.
Ja. Strikt genomen heet hij dan kir pétillant, want een echte kir royal maak je met champagne. Cava is droog en fris en werkt prima. Prosecco is meestal extra dry en dus wat zoeter: neem dan iets minder cassis.
Een frisse brut. Een dure, lang gerijpte champagne is zonde, want de cassis overstemt de fijne rijpingstonen. Wil je het Bourgondisch houden, dan is crémant de Bourgogne een mooi alternatief voor minder geld.
Ongeveer 12 tot 13 procent, net zoveel als de champagne zelf. Champagne heeft meestal 12 tot 12,5 procent en crème de cassis minstens 15 procent, maar van de cassis gebruik je maar een tiende. Een kir royal is dus niet lichter dan een glas champagne.
Niet helemaal: de bubbels verdwijnen als het glas te lang staat. Wat wel kan, is de cassis alvast in de glazen schenken en de flessen goed koud zetten. Op het moment zelf vul je alleen nog aan met bubbels.
Een kir maak je met stille, droge witte wijn, klassiek Bourgogne aligoté. Bij een kir royal vervang je die wijn door champagne. De verhouding blijft ongeveer gelijk; de royal is de feestelijke versie voor een toost of een borrel.
Even praktisch: als je online zoekt naar “witte wijn met creme de cassis 3 letters”, dan is dat bijna altijd omdat je de naam van de cocktail zoekt. Die drie...
Lees deze blog
Het korte antwoord: een goede champagne voor nieuwjaar hangt af van de stijl die je zoekt. Ga je voor klassiek en rijk, dan werkt een volle brut vaak prachti...
Lees deze blog
Over de auteur
Geschreven door Frank van Harmelen
Eigenaar en vinoloog van Wijn.com. Zijn expertise is gebouwd op jarenlange vakervaring en voortdurende verdieping, waardoor hij complexe wijninformatie helder en geloofwaardig vertaalt naar praktische kennis.