Wijnblog

Kir royal maken: recept, verhouding en de beste bubbels

Crème de cassis, aangevuld met koude champagne: een Bourgondisch aperitief dat in een minuut klaar is en bij elk feest past.

Geschreven door Frank van Harmelen
Gepubliceerd
Categorie Cocktails

Kort antwoord

Kir royal maak je met 1 deel crème de cassis op 9 delen gekoelde champagne: 1 cl cassis in een flûte, aangevuld met 9 cl.

Het recept is kort, maar de details maken het verschil: alles goed koud, de cassis eerst en bubbels die droog genoeg zijn voor de zoete likeur. Hieronder lees je hoe je hem per glas en voor een hele groep maakt, welke bubbels en welke cassis je kiest, en hoe je een alcoholvrije kir royal schenkt.

Kir royal recept: zo maak je er één

Kir royal recept: zo maak je er één

Een kir royal maak je direct in het glas, zonder shaker en zonder ijs. Er gaan maar twee ingrediënten in, en de volgorde waarin je ze schenkt is belangrijk.

Ingrediënten voor 1 glas

  • 1 cl crème de cassis (twee theelepels)
  • 9 cl goed gekoelde champagne, brut
  • een gekoelde flûte of een tulpglas

Zo maak je het

  • Stap 1: schenk de crème de cassis onderin het glas.
  • Stap 2: vul rustig aan met de koude champagne, in twee keer: eerst een bodempje, dan bijvullen als het schuim is gezakt. Zo mengt de cassis vanzelf.
  • Stap 3: niet roeren. Serveer meteen, nu de mousse op zijn best is.

Welk glas? Een flûte is de klassieker: smal, zodat de bubbels lang blijven en de dieproze kleur mooi uitkomt. Een tulpglas werkt net zo goed en geeft de geur meer ruimte. Een coupe staat feestelijk, maar daarin verdwijnen de bubbels sneller. Meer daarover lees je in ons blog over champagneglazen.

Wat is een kir royal precies?

Een kir royal is crème de cassis, een zoete likeur van zwarte bessen, aangevuld met champagne. Het is de feestelijke versie van de gewone kir, waarin de cassis wordt aangevuld met droge witte wijn, klassiek een Bourgogne aligoté. Het Franse woordenboek Larousse omschrijft de kir royal precies zo: een kir waarin de witte wijn is vervangen door champagne.

  • Kir: crème de cassis met stille, droge witte wijn.
  • Kir royal: crème de cassis met champagne.
  • Kir pétillant: crème de cassis met een andere mousserende wijn, zoals crémant.

Wil je de versie met witte wijn maken? Lees dan ons blog over kir met witte wijn en crème de cassis. Hier gaat het om de royal, met bubbels.

Je ziet ook vaak de spelling kir royale, met een e, bijvoorbeeld op Engelstalige cocktailsites. Het is hetzelfde drankje. In het Frans, en ook bij de International Bartenders Association, heet hij kir royal.

Wat is de juiste verhouding voor kir royal?

De klassieke verhouding is 1 deel crème de cassis op 9 delen bubbels. De International Bartenders Association houdt voor de kir 10 ml cassis op 90 ml wijn aan, en voor de kir royal dezelfde maat met champagne. Zo blijft de champagne de hoofdrol spelen en geeft de cassis vooral kleur en een zachte, fruitige zoetheid.

Smaak verschilt, dus schuif gerust een beetje:

  • 1 op 9 (1 cl op 9 cl): klassiek, fris en het minst zoet.
  • 1 op 8 (1,5 cl op 12 cl): de maat die Taste France, de Franse promotiesite voor eten en drinken, in zijn recept gebruikt.
  • 1 op 6 (1,5 cl op 9 cl): zoeter, voller en dieper van kleur. Fijn voor wie van fruitig houdt.

Ga je verder dan 1 op 6, dan wordt een kir royal snel zoet. Crème de cassis bevat volgens de Europese regels meer dan 400 gram suiker per liter. In 1 cl zit dus al ruim 4 gram suiker, terwijl 9 cl brut champagne er hooguit ongeveer 1 gram aan toevoegt.

Zonder maatbeker

Twee theelepels zijn ongeveer 1 cl. Een flûte vul je meestal met zo'n 10 cl, dus twee theelepels cassis en de rest champagne is precies 1 op 9.

Welke bubbels zijn het lekkerst in een kir royal?

Welke bubbels zijn het lekkerst in een kir royal?

Kies droge bubbels met frisse zuren, want de cassis brengt al genoeg zoetheid mee. Op het etiket herken je dat aan brut: volgens de Europese regels minder dan 12 gram suiker per liter. Extra dry klinkt droger, maar is juist zoeter: 12 tot 17 gram per liter.

  • Champagne: de echte kir royal. Neem een frisse brut en bewaar een rijpe topchampagne liever om puur te drinken, want de fijne rijpingstonen verdwijnen onder de cassis. Bekijk onze champagne.
  • Crémant de Bourgogne: de logische Bourgondische keuze, uit dezelfde streek als de cassis. Een AOC sinds 1975, gemaakt met de traditionele methode, net als champagne, van onder meer pinot noir, chardonnay en aligoté. Zie onze crémant.
  • Cava: ook gemaakt met de traditionele methode en meestal voordeliger. Handig als je voor een grote groep schenkt. Bekijk onze cava.
  • Prosecco: fruitiger en zachter, en het grootste deel wordt als extra dry gemaakt: ruim 60 procent in 2025, volgens het consortium van Prosecco DOC. Dat maakt de kir royal zoeter, dus neem iets minder cassis. Het verschil met cava lees je in cava of prosecco.

Met crémant, cava of prosecco heet het drankje strikt genomen kir pétillant. In het glas maakt de naam weinig uit: ook met een goede, droge crémant of cava schenk je een feestelijk aperitief.

Bubbels voor een kir royal

Een crémant uit Bourgondië, een frisse cava voor grote groepen, een champagne voor de echte kir royal en een alcoholvrije bubbel. Allemaal fris genoeg om de zoete cassis te dragen.

Welke crème de cassis kies je voor kir royal?

Welke crème de cassis kies je voor kir royal?

Kies een crème de cassis met de herkomst op het etiket: cassis de Dijon of cassis de Bourgogne, op de fles vaak als crème de cassis de Dijon of de Bourgogne. Dat zijn beschermde namen met strengere regels dan voor gewone crème de cassis. Cassis verkopen we zelf niet; die vind je bij de slijter.

  • Crème de cassis: volgens de Europese regels minstens 15 procent alcohol en meer dan 400 gram suiker per liter. Met minder suiker mag een likeur niet zo heten.
  • Cassis de Dijon: beschermde geografische aanduiding. De likeur wordt in Dijon zelf gemaakt, met minstens 200 gram bessen per liter die minstens vijf weken koud in alcohol trekken. Minstens een kwart van de bessen is van de rassen Noir de Bourgogne en Royal de Naples.
  • Cassis de Bourgogne: een tweede beschermde aanduiding uit dezelfde streek, sinds 2015 in gebruik.

Crème de cassis is in 1841 in Dijon bedacht, zo staat in het lastenboek van cassis de Dijon. Datzelfde lastenboek noemt het een levend product: de kleur wordt met de tijd bruiner. Bewaar een geopende fles daarom koel en donker, dan houdt je kir royal zijn mooie kleur.

Proef je cassis eerst even puur. Is hij erg zoet en weinig fruitig, houd het dan op 1 op 9. Een intense, fruitige cassis kan wat ruimer, richting 1 op 7.

Kir royal voor een groep en met oud en nieuw

Kir royal voor een groep en met oud en nieuw

Voor een groep reken je per fles. Uit een fles van 75 cl schenk je 8 kir royals van 9 cl, waarvoor je 8 cl crème de cassis nodig hebt. Een fles cassis van 50 cl is dus genoeg voor ruim 6 flessen bubbels.

  • 8 gasten, 2 rondes: 2 flessen bubbels en 16 cl cassis.
  • 16 gasten, 1 ronde: 2 flessen of 1 magnum, zoals de magnum van De Pró Cava Brut. Een magnum van 1,5 liter is goed voor 16 glazen. Meer grote flessen vind je bij onze magnums.
  • Grote groep: reken op 8 glazen per fles en 1 cl cassis per glas.

Tips voor oud en nieuw

  • Op tijd koelen: leg de flessen een paar uur onderin de koelkast, of 30 minuten in een emmer die half vol ijs en water staat. Zo komen ze op de 8 tot 10 °C die het Comité Champagne aanraadt.
  • Cassis vooraf doseren: schenk de cassis al in de glazen voordat het aftellen begint. Om twaalf uur hoef je alleen nog bij te vullen.
  • Kurk veilig eraf: houd de kurk vast met een doek, draai aan de fles in plaats van aan de kurk en richt de fles van mensen af.
  • Denk aan wie niet drinkt: zet ook een alcoholvrije versie klaar, zie hieronder.

Zoek je ook champagne om puur te drinken? In ons blog over champagne bij oud en nieuw lees je welke stijl bij welk moment past.

Waar komt de kir royal vandaan?

De kir dankt zijn naam aan Félix Kir (1876 tot 1968), kanunnik en vanaf 1945 tot aan zijn dood burgemeester van Dijon. Van 1945 tot 1967 was hij daarnaast lid van de Franse Assemblée nationale voor de Côte-d'Or. De Assemblée beschrijft in de biografie van Kir hoe een van de populairste aperitieven van Frankrijk naar hem werd vernoemd: witte bourgogne op crème de cassis uit Dijon.

Daarvoor heette het drankje gewoon blanc-cassis, witte wijn met cassis. Kir schonk het op officiële recepties en liet zo twee producten van zijn streek zien: de witte wijn van de Bourgogne en de crème de cassis, die al sinds 1841 in Dijon wordt gemaakt. Zo groeide de blanc-cassis uit tot de kir.

De kir royal is de feestelijke tak van dezelfde familie: in plaats van stille witte wijn gaan er bubbels bij. Het naslagwerk The Oxford Companion to Spirits and Cocktails noemt naast champagne ook crémant de Bourgogne als basis, dus met een Bourgondische crémant zit je historisch gezien goed.

Varianten en een alcoholvrije kir royal

Het principe, een scheut likeur aangevuld met wijn of cider, leent zich voor veel varianten. Dit zijn de bekendste:

  • Kir pétillant: met crémant d'Alsace, de Limoux of de Loire in plaats van champagne. Met crémant de Bourgogne blijf je het dichtst bij het origineel.
  • Kir breton: met Bretonse cider in plaats van wijn. Met droge cider en een scheutje calvados heet hij kir normand.
  • Cardinal: crème de cassis met rode wijn, bijvoorbeeld 1 deel cassis op 5 delen wijn.
  • Met framboos of perzik: vervang de cassis door crème de framboise of crème de pêche voor een andere, fruitige kir royal.

Een alcoholvrije kir royal maak je met alcoholvrije bubbels en cassissiroop. Gewone crème de cassis bevat minstens 15 procent alcohol: met 1 cl in je glas zit je al op zo'n 1,5 procent, en dan is het drankje niet meer alcoholvrij.

De alcoholvrije bubbels in ons assortiment hebben vaak een mildzoete finale. Begin daarom met weinig siroop en proef. Je vindt ze bij onze alcoholvrije wijnen, en meer ideeën lees je in proosten zonder alcohol.

Snelle alcoholvrije versie

Schenk 0,5 tot 1 cl zwartebessensiroop in een gekoelde flûte en vul langzaam aan met koude alcoholvrije mousserende wijn. Een paar verse frambozen of zwarte bessen in het glas maken het af.

Kort samengevat

Een kir royal is crème de cassis aangevuld met champagne. De klassieke verhouding is 1 op 9: 1 cl cassis onderin een gekoelde flûte, rustig aangevuld met 9 cl brut champagne van 8 tot 10 °C, zonder te roeren. Wie het zoeter wil, gaat naar 1 op 6. Met andere bubbels heet hij kir pétillant: crémant de Bourgogne is de logische Bourgondische keuze, cava is handig voor groepen en prosecco maakt hem zoeter. Uit een fles van 75 cl schenk je 8 glazen. Kies een cassis de Dijon of de Bourgogne. Gewone crème de cassis bevat minstens 15 procent alcohol, dus voor een alcoholvrije kir royal gebruik je cassissiroop met alcoholvrije bubbels.

FAQ

Wat is de verhouding van een kir royal?

Klassiek 1 deel crème de cassis op 9 delen champagne, zoals de International Bartenders Association aanhoudt: 1 cl cassis en 9 cl champagne. Houd je van zoeter en fruitiger, ga dan naar 1 op 6. Meer cassis maakt de kir royal snel stroperig.

Is het kir royal of kir royale?

Je komt allebei tegen, en het is hetzelfde drankje. De Franse naam is kir royal: zo staat hij in de Larousse en bij de International Bartenders Association. Kir royale, met een e, zie je vooral op Engelstalige sites en menukaarten.

Kun je kir royal met prosecco of cava maken?

Ja. Strikt genomen heet hij dan kir pétillant, want een echte kir royal maak je met champagne. Cava is droog en fris en werkt prima. Prosecco is meestal extra dry en dus wat zoeter: neem dan iets minder cassis.

Welke champagne gebruik je voor kir royal?

Een frisse brut. Een dure, lang gerijpte champagne is zonde, want de cassis overstemt de fijne rijpingstonen. Wil je het Bourgondisch houden, dan is crémant de Bourgogne een mooi alternatief voor minder geld.

Hoeveel alcohol zit er in een kir royal?

Ongeveer 12 tot 13 procent, net zoveel als de champagne zelf. Champagne heeft meestal 12 tot 12,5 procent en crème de cassis minstens 15 procent, maar van de cassis gebruik je maar een tiende. Een kir royal is dus niet lichter dan een glas champagne.

Kun je kir royal van tevoren maken?

Niet helemaal: de bubbels verdwijnen als het glas te lang staat. Wat wel kan, is de cassis alvast in de glazen schenken en de flessen goed koud zetten. Op het moment zelf vul je alleen nog aan met bubbels.

Wat is het verschil tussen kir en kir royal?

Een kir maak je met stille, droge witte wijn, klassiek Bourgogne aligoté. Bij een kir royal vervang je die wijn door champagne. De verhouding blijft ongeveer gelijk; de royal is de feestelijke versie voor een toost of een borrel.

Verder lezen op Wijn.com

Frank van Harmelen

Over de auteur

Geschreven door Frank van Harmelen

Eigenaar en vinoloog van Wijn.com. Zijn expertise is gebouwd op jarenlange vakervaring en voortdurende verdieping, waardoor hij complexe wijninformatie helder en geloofwaardig vertaalt naar praktische kennis.