Dessertwijn: de zoete finishing touch

Naast port zijn de bekendste dessertwijnen Sauternes, Tokaj, Monbazillac, Banyuls en Pedro Ximénez. Elk heeft een eigen streek en karakter.

Sauternes, uit het zuiden van Bordeaux, is het grote voorbeeld van edelzoete wijn. Herfstnevels van het riviertje de Ciron brengen edele rot op de druiven, vooral sémillon. Dat geeft goudgele wijn met honing, gekonfijte abrikoos en sinaasappelmarmelade.

Tokaj, in het noordoosten van Hongarije, is al eeuwen beroemd om zoete wijn van furmint en hárslevelű. De top is Tokaji Aszú, van losse, met de hand gelezen edelrotte bessen. Lichter zijn late harvest, van laat geplukte druiven, en Szamorodni, van hele trossen met deels edelrotte druiven.

Monbazillac komt uit Bergerac, de wijnstreek ten oosten van Bordeaux. Net als Sauternes wordt hij gemaakt van edelrotte sémillon, sauvignon blanc en muscadelle, met de hand geplukt in meerdere rondes. Hij is rijk en zoet, en een mooie kennismaking met edelzoete wijn.

Banyuls is de Franse rode dessertwijn bij uitstek: grenache uit de Roussillon, vlak bij de Spaanse grens. Halverwege de gisting komt er druivenalcohol bij, zodat de natuurlijke zoetheid blijft. Jong is hij fruitig, met rijpe kers en braam. Na jaren op vat krijgt hij tonen van pruimedant, cacao en koffie.

Pedro Ximénez (PX) uit Zuid-Spanje hoort bij de zoetste wijnen ter wereld. De geplukte druiven liggen in de zon tot ze half rozijn zijn, en de wijn rijpt daarna vaak jaren op vat. Het resultaat is donker en stroperig, met vijg, dadel, koffie en chocola.

En verder: frisse, licht bruisende Moscato d'Asti, volle Spaanse moscatel en Italiaanse passito van ingedroogde druiven.

Zoek je zoete wijn voor bij het aperitief of het eten? Kijk dan ook bij onze zoete witte wijn.

Rode dessertwijn is zeldzamer dan wit en op zijn best bij chocolade en rood fruit. Alle zoete rode wijn op een rij vind je bij zoete rode wijn. De klassiekers zijn port en Banyuls, allebei versterkt en volzoet. Uit ons assortiment raden we daarnaast deze twee aan:

• Stefano Accordini Recioto della Valpolicella (50 cl): gemaakt van corvina, rondinella en molinara die na de pluk maandenlang indrogen. Dieprood en geconcentreerd, met bramen en bessen, en op zijn mooist naast pure chocolade. Een eerdere jaargang won de WineLife-proeverij van zoete rode wijn.
• Alice Bel Colle Brachetto d'Acqui: het lichte tegenovergestelde, een lichtzoete rode bubbel uit Piemonte met de geur van aardbeien en maar 5,5 procent alcohol. Goed gekoeld schenken bij een fruitdessert of panna cotta.

Zoek je voor bij het hoofdgerecht een rode wijn die rond en een tikje zoetig aanvoelt, maar geen dessertwijn is? Kies dan de Bricco Lagotto Barbera Passito. Hij is gemaakt van ingedroogde barberadruiven, wat hem zwoel en vol maakt: lekker bij wild, eend of pasta met ragù.

Als er één type wijn is dat wat ons betreft meer waardering verdient, dan is het wel dessertwijn. Er wordt nogal eens neergekeken op zoete wijn. En inderdaad, er is genoeg goedkope zoete wijn op de markt die allesbehalve de moeite waard is. We zullen geen namen noemen. Dat de serieuze (edel)zoete kwaliteitswijnen daaronder te lijden hebben, is ronduit zonde! In de categorie dessertwijn vind je namelijk een aantal van de grootste, meest rijkgeschakeerde en langst houdbare wijnen ter wereld. Bovendien gaat in het produceren van goede zoete wijnen enorm veel liefde en tijd zitten: veel dessertwijnen komen tot stand middels eeuwenoude artisanale wijnmaaktechnieken en een heleboel geduld. Kortom, meer zoete wijn please! Zeker als het gaat om bijzondere herkomst, zoals dessertwijn uit Italië of een intense, zoete Griekse wijn.

Een andere manier om zoete wijn te maken, is zorgen dat de suikers in het druivensap tijdens de vergisting niet allemaal worden omgezet in alcohol door tijdens de vergisting alcohol toe te voegen aan de fermenterende wijn. Als het alcoholgehalte te hoog wordt (16-18%), stopt de vergisting en blijft er dus een zoete wijn over. Hieronder vind je een aantal bekende versterkte dessertwijnen.

• Port: bijvoorbeeld Ruby, Tawny, Late Bottled Vintage of Colheita

• Madeira: bijvoorbeeld Boal of Malvasia

• Vin Doux Naturel: klassieke Franse dessertwijnen als Banyuls, Maury, Muscat de Beaumes de Venise of Rasteau

• Marsala: uit de gelijknamige streek op Sicilië, een klassieke zoete wijn uit Italië die vaak wordt gebruikt in desserts

Ook Griekse dessertwijn wordt vaak versterkt, zoals de beroemde Muscat uit Samos, een stroperige, rijke wijn die behoort tot de lekkerste zoete witte wijn uit de regio. Zoete Griekse wijn kent een lange traditie en blijft een verrassende keuze bij mediterrane desserts.

Een laatste tip voor het serveren: het beste kun je dessertwijn koud drinken, zeg maar koelkasttemperatuur. Zo zorg je dat de wijn fris en fruitig smaakt en niet plakkerig zoet of alcoholisch overkomt. Ook goed om te weten is dat eenmaal geopende dessertwijn goed te bewaren is. Dit komt door de suikers in de wijn, die een conserverende werking hebben. Het beste kun je de wijn in de koelkast bewaren. Afhankelijk van het type kan dat van +/- een week tot een maand of drie.